Blank hout behandelen doe je met een transparante lak, olie of was die geschikt is voor het gebruik van het hout. Wil je de lichte kleur zo goed mogelijk behouden, kies dan een product met een naturel of onbehandelde uitstraling en probeer het eerst op een onopvallende plek. Ook een kleurloos product kan hout namelijk donkerder of geler maken.
Met blank hout bedoelen we hier licht hout waarvan de nerf zichtbaar blijft. Dat kan onbehandeld hout zijn, maar ook hout met een bestaande transparante afwerking. Die oude laag bepaalt mede hoe je het hout opnieuw kunt behandelen.
Welk product houdt blank hout mooi licht?
De keuze hangt af van hoeveel bescherming je nodig hebt en hoe natuurlijk het hout moet blijven aanvoelen.
- Matte, watergedragen lak: vormt een beschermende laag op het hout en is handig voor een tafel of ander oppervlak dat je vaak schoonmaakt. Een speciale naturel of raw lak laat het hout vaak lichter ogen dan een gewone blanke lak.
- Olie met een naturel uitstraling: trekt in het hout en laat de houtstructuur voelbaar. Gewone kleurloze olie kan de kleur verdiepen. Een variant met een klein beetje wit pigment helpt vaak om een lichte uitstraling te bewaren.
- Was: geeft het hout een zachte uitstraling, maar beschermt minder goed tegen vocht en vlekken dan een geschikte lak. Voor een tafel waarop regelmatig glazen staan, is was daarom minder praktisch.
Een proef op de onderkant van een plank of meubel laat zien wat het product met de kleur doet. Breng daar de volledige afwerking aan en laat die drogen. De kleur van het natte product kan namelijk anders zijn dan het uiteindelijke resultaat.
Blank hout behandelen in stappen
- Maak het hout schoon. Verwijder stof en vuil. Zit er vet op het oppervlak, gebruik dan een geschikt reinigingsmiddel en laat het hout goed drogen.
- Schuur met de houtnerf mee. Gebruik fijn schuurpapier om ruwe plekken glad te maken. Schuur niet alleen plaatselijk, want dat kan na de afwerking kleurverschil geven.
- Maak het oppervlak stofvrij. Verwijder schuurstof met een stofzuiger en een schone doek. Vergeet ook de randen en hoeken niet.
- Breng de afwerking gelijkmatig aan. Werk met een kwast, roller of doek, afhankelijk van het product. Volg de nerf en voorkom dikke plekken of plassen.
- Laat drogen en werk verder af. Lak vraagt vaak meerdere dunne lagen. Schuur licht tussen de laklagen als het product dat voorschrijft. Bij olie neem je overtollig product weg voordat het kleverig wordt.
Gebruik de droogtijd en de aanwijzingen op de verpakking voor het gekozen product. Laat een pas behandeld tafelblad goed uitharden voordat je het intensief gebruikt. Lappen met olie kunnen spontaan ontbranden. Laat ze daarom uitgespreid buiten drogen of bewaar ze onder water in een afgesloten metalen blik.
Wat als er al een blanke laag op zit?
Een bestaande laklaag sluit het hout af. Olie trekt daardoor niet goed in en kan vlekken of kleverige plekken geven. Wil je van lak naar olie overstappen, dan moet de lak eerst volledig worden verwijderd. Een intacte laklaag opnieuw lakken kan vaak na reinigen en licht opschuren, mits de nieuwe lak geschikt is voor de bestaande laag.
Weet je niet welke afwerking erop zit? Kijk op een onopvallende plek of er een duidelijke laag op het hout ligt. Een waterdruppel die blijft liggen kan op een afwerking wijzen, maar is geen zekerheid over het soort product. Een proefvlak helpt om te zien of de nieuwe afwerking goed hecht en de gewenste kleur geeft.
Blank hout buiten licht houden
Buiten krijgt hout te maken met regen en zonlicht. Een volledig kleurloze afwerking beschermt meestal minder goed tegen verkleuring door de zon dan een transparant product met pigment. Ook met een geschikte buitenafwerking kan licht hout na verloop van tijd van kleur veranderen.
Kies voor buiten een transparante afwerking die voor buitengebruik bedoeld is. Werk ook kopse kanten, de uiteinden van planken, goed af: daar kan vocht gemakkelijk het hout binnendringen. Controleer het oppervlak regelmatig en werk kale of versleten plekken bij voordat vocht er vat op krijgt.
Voor een licht meubel binnen is een proefvlak de beste laatste stap voordat je het hele oppervlak behandelt. Zo zie je of de blanke afwerking de kleur behoudt die je voor ogen hebt.