Onbehandeld hout behandelen doe je door het schoon en droog te maken, licht te schuren en daarna een geschikt middel aan te brengen, zoals olie, beits of lak. Welk middel past, hangt af van de plek en van de bescherming die je nodig hebt. Kaal hout neemt de eerste laag vaak ongelijk op, dus werk zorgvuldig en probeer het middel eerst op een onopvallende plek.
Welk middel kies je voor onbehandeld hout?
Een houten plank in een droge kamer vraagt om een andere bescherming dan een tafel die vaak wordt schoongemaakt. Ook de gewenste uitstraling speelt mee:
- Olie trekt in het hout en laat de houtstructuur zichtbaar. Het oppervlak voelt natuurlijk aan, maar vraagt regelmatig onderhoud en is niet even goed bestand tegen vlekken als een goede laklaag.
- Lak vormt een beschermlaag op het hout. Dat is handig voor een oppervlak dat vaak wordt aangeraakt of schoongemaakt. Beschadigingen in de lak kunnen wel zichtbaar zijn.
- Beits is verkrijgbaar in transparante en dekkende soorten. Kies een product dat geschikt is voor de plek waar het hout staat en voor de houtsoort die je behandelt.
Een kleurloos middel betekent niet altijd dat het hout zijn oorspronkelijke kleur houdt. Vooral olie kan het hout donkerder of warmer maken. Bij hout dat buiten staat, beschermt een volledig kleurloos product niet vanzelf tegen verkleuring door zonlicht. Een product met pigment helpt doorgaans beter tegen vergrijzing.
Onbehandeld hout behandelen in vier stappen
Nieuw hout kan al stof, vet of ruwe vezels bevatten. Een goede voorbereiding helpt om de eerste laag gelijkmatig aan te brengen.
- Maak het hout schoon. Verwijder stof en vuil met een borstel of licht vochtige doek. Zitten er vetvlekken op, gebruik dan een geschikt reinigingsmiddel voor hout. Maak het hout niet onnodig nat en laat het volledig drogen.
- Schuur met de houtnerf mee. Maak ruwe plekken en scherpe randen glad met fijn schuurpapier. Neem daarna ook het schuurstof weg, bijvoorbeeld met een stofzuiger en een droge doek.
- Probeer het middel uit. Breng wat aan op de onderkant of achterkant. Zo zie je hoeveel het hout opneemt en welke kleur het krijgt na droging.
- Breng de behandeling aan. Werk met een kwast, roller of doek, afhankelijk van het product. Volg de nerf en behandel ook randen en kopse kanten. Houd de droogtijd en het aantal lagen op de verpakking aan.
Kopse kanten zijn de uiteinden waar de houtvezels zijn doorgezaagd. Daar kan kaal hout extra veel middel opnemen. Besteed er aandacht aan, vooral als die kanten blootstaan aan vocht.
Zo voorkom je een vlekkerige eerste laag
Onbehandeld hout zuigt niet overal even sterk. Rond een knoest of op de kopse kant kan de kleur daarom anders uitvallen dan op de rest van de plank. Werk per plank of vlak en laat geen plassen staan. Bij olie veeg je overtollig product weg volgens de aanwijzingen op de verpakking; resten die blijven liggen kunnen kleverig worden.
Voelt het oppervlak na de eerste laag ruw aan, dan zijn er mogelijk houtvezels omhooggekomen. Schuur het na droging licht met fijn schuurpapier en verwijder het stof voordat je een volgende laag aanbrengt. Zo blijft de structuur zichtbaar zonder dat het oppervlak ruw aanvoelt.
Laat het behandelde hout goed drogen voordat je het gebruikt. Heb je olie aangebracht met doeken? Spreid die buiten uit om te drogen of bewaar ze onder water in een afgesloten metalen blik: opgepropte oliedoeken kunnen door warmteontwikkeling ontbranden.