Eikenhout lakken doe je door het hout eerst te reinigen en glad te schuren. Daarna breng je in dunne lagen een lak aan die geschikt is voor de toepassing, bijvoorbeeld meubellak voor een tafel. Zo bescherm je het eikenhout tegen vuil en vocht, terwijl de houtnerf zichtbaar kan blijven.
Het resultaat hangt af van de lak die je kiest. Een transparante matte lak houdt de natuurlijke uitstraling beter vast dan een glanzende lak, maar kan het eikenhout alsnog iets donkerder of warmer maken.
Welke lak kies je voor eikenhout?
Voor een eiken meubel binnenshuis is een watergedragen meubellak een praktische keuze. Die heeft meestal weinig geur en droogt relatief snel. Voor een tafelblad kies je een slijtvaste lak die geschikt is voor intensief gebruikte meubels. Een eiken vloer vraagt om een lak die speciaal voor vloeren bedoeld is.
Wil je de lichte kleur van onbehandeld eiken zoveel mogelijk behouden? Kies dan een matte of extra matte lak met een naturel effect. Blanke lak is niet altijd onzichtbaar: sommige lakken geven het hout een warmere, gelere kleur. Probeer de lak daarom eerst op een onopvallende plek of op een reststuk eikenhout.
Voor eikenhout buiten is een lak nodig die geschikt is voor buitengebruik. Een transparante laag beschermt niet altijd voldoende tegen zonlicht. Daardoor kan het hout onder de lak alsnog verkleuren.
Eikenhout voorbereiden voor het lakken
Een gladde, schone ondergrond zorgt ervoor dat de lak goed hecht. Haal losse onderdelen weg als dat kan en bescherm de vloer of werkplek tegen lakspatten.
- Reinig en ontvet het hout. Gebruik een geschikte houtreiniger en verwijder resten volgens de aanwijzingen op de verpakking. Laat het hout volledig drogen voordat je gaat schuren.
- Schuur met de houtnerf mee. Begin bij onbehandeld, redelijk glad eiken bijvoorbeeld met schuurpapier korrel 120 en werk na met korrel 180. Schuur randjes met de hand.
- Verwijder het schuurstof. Gebruik een stofzuiger en een schone, droge doek. Stof dat achterblijft, zie je terug in de laklaag.
Heeft het meubel een laag eikenfineer? Schuur dan voorzichtig met de hand. Die toplaag kan dun zijn en je kunt er gemakkelijk doorheen schuren.
Een bestaande laklaag die nog goed vastzit, hoef je niet altijd helemaal te verwijderen. Reinig en schuur de laag wel mat voor een goede hechting. Bladderende of beschadigde lak moet eerst weg. Bij eerder geolied of met was behandeld eiken kan nieuwe lak slecht hechten; de oude afwerking moet dan voldoende worden verwijderd. Probeer de gekozen lak eerst op een kleine plek.
Eikenhout lakken in dunne lagen
Werk in een schone, goed geventileerde ruimte. Roer de lak rustig door en gebruik een schone kwast of lakroller die geschikt is voor de lak. Met deze stappen voorkom je dikke randen en een ruw oppervlak:
- Breng de eerste laag dun aan. Werk in de richting van de nerf en verdeel de lak gelijkmatig. Neem ook de randen mee en werk eventuele druipers direct weg.
- Laat de lak drogen. Vooral bij watergedragen lak kunnen houtvezels na de eerste laag iets omhoog komen. Het oppervlak voelt dan ruwer aan.
- Schuur licht tussen de lagen. Gebruik bijvoorbeeld korrel 240 en haal alleen de opstaande vezels en oneffenheden weg. Maak het oppervlak daarna weer stofvrij.
- Breng de volgende laag aan. Werk opnieuw dun en met de nerf mee. Voor een tafelblad zijn meestal twee of drie lagen geschikt.
Volg voor de droogtijd, het aantal lagen en de volledige uitharding de aanwijzingen van de lakfabrikant. Een oppervlak kan droog aanvoelen voordat de lak sterk genoeg is voor dagelijks gebruik. Zet er daarom niet meteen zware spullen of hete pannen op.
Veelvoorkomende problemen bij gelakt eiken
Een vlekkerige kleur: eikenhout neemt lak niet overal op dezelfde manier op. Breng de lak gelijkmatig aan en laat geen dikke plassen staan. Een proefstuk laat zien hoe de kleur op jouw hout uitvalt.
Een ruwe laklaag: dit komt vaak door opstaande houtvezels of stof. Licht schuren tussen de lagen en daarna goed stofvrij maken helpt. Schuur niet hard, want dan kun je door de laklaag heen gaan.
Donkere plekken: eiken bevat tannine, een natuurlijke stof die met metaal kan reageren. Gebruik liever geen staalwol bij het schuren en laat geen nat metalen gereedschap op het hout liggen.
Een matte lak laat gebruikssporen vaak minder opvallen dan hoogglans, maar ook een gelakt tafelblad kan krassen krijgen. Gebruik onderzetters en neem gemorste vloeistof op, zodat de laklaag langer mooi blijft.