Steigerhout behandelen doe je door het hout schoon en droog te maken, eventuele splinters weg te schuren en een geschikt middel aan te brengen. Olie geeft meestal een natuurlijke uitstraling, terwijl beits of verf ook een kleur kan toevoegen. Welke behandeling past, hangt af van de plek, het gebruik en de uitstraling die je wilt behouden.
Steigerhout is vaak ruw en neemt daardoor niet overal evenveel middel op. Een proefstuk helpt om de kleur en het eindresultaat te beoordelen voordat je het hele meubel of oppervlak behandelt.
Een behandeling kiezen voor steigerhout
Begin bij de vraag wat je wilt bereiken: wil je vooral minder snel vlekken, de houtkleur behouden of juist een andere kleur? Dit zijn de meest gebruikte mogelijkheden:
- Olie: trekt in het hout en laat de houtstructuur goed zichtbaar. De uitstraling blijft meestal natuurlijk, maar olie kan de kleur wel donkerder of warmer maken. Een geolied oppervlak heeft regelmatig onderhoud nodig.
- Beits: is verkrijgbaar in transparante en dekkende varianten. Transparante beits laat de houttekening zien; een dekkende variant geeft meer kleur. Kies een product dat past bij de plek waar het hout staat.
- Verf: geeft een dekkende kleur. De houtstructuur blijft vaak voelbaar, maar de natuurlijke houtkleur is niet meer zichtbaar. Een beschadigde verflaag kan op termijn plaatselijk loslaten.
- Impregneermiddel of coating: kan het oppervlak water- en vuilafstotend maken. Het resultaat verschilt per product. Een waterafstotend middel maakt het hout niet volledig waterdicht.
Staat het hout in de zon en wil je vergrijzing afremmen? Kies dan een product met pigment dat geschikt is voor buiten. Kleurloze olie biedt doorgaans minder bescherming tegen verkleuring door zonlicht dan olie met kleur.
Voor een tafelblad is ook de belasting van belang. Een afwerking die prettig is voor een decoratieve kast hoeft niet bestand te zijn tegen vochtige glazen en veelvuldig schoonmaken. Kies bij direct contact met voedsel een product dat daarvoor geschikt is.
Steigerhout voorbereiden op de behandeling
Haal eerst los vuil en stof weg met een borstel. Maak vettige of vuile plekken schoon met een middel dat geschikt is voor hout. Verwijder resten van het schoonmaakmiddel en laat het hout daarna goed drogen. Op vochtig hout kan een afwerking minder goed hechten of ongelijkmatig opdrogen.
Schuur splinters en scherpe randen weg. Wil je de ruwe uitstraling bewaren, schuur dan alleen licht en werk met de houtnerf mee. Maak het oppervlak daarna stofvrij, ook in de naden en rond de schroeven.
Gebruikt steigerhout kan diepe beschadigingen, spijkers en resten van onbekende stoffen bevatten. Verwijder uitstekende bevestigingen en gebruik hout met onbekende vervuiling liever niet voor een tafelblad waarop voedsel direct wordt gelegd.
Zit er al een laag op het hout? Kijk dan eerst of die nog vastzit. Losse delen moeten weg voordat je opnieuw afwerkt. Niet ieder middel hecht op een bestaande olie-, beits- of verflaag; soms moet de oude laag eerst worden verwijderd.
Steigerhout behandelen in stappen
- Maak een proefvlak. Breng het middel aan op een onopvallende plek of een losse plank. Laat het drogen om te zien hoeveel kleurverschil ontstaat.
- Werk op schoon en droog hout. Verdeel het middel met een kwast, roller of doek die voor het gekozen product geschikt is. Volg daarbij de richting van de houtnerf.
- Behandel ook randen en kopse kanten. De kopse kant is de dwars afgezaagde kant van een plank. Die neemt vaak meer vocht en afwerkingsmiddel op dan het vlakke oppervlak.
- Verwijder overtollige olie. Blijven er na het aanbrengen plassen of dikke, glanzende plekken liggen, neem die dan weg met een geschikte doek. Zo voorkom je een plakkerig oppervlak.
- Laat de laag drogen. Breng zo nodig een volgende laag aan. Het aantal lagen, de droogtijd en de geschikte temperatuur staan op de verpakking van het middel.
Behandel planken bij voorkeur rondom voordat je ze monteert. Bij een bestaand meubel zijn sommige kanten lastig bereikbaar; behandel dan in elk geval de bereikbare naden, randen en onderkanten. Dat helpt om de opname van vocht te beperken.
Doeken met olie kunnen uit zichzelf warm worden en brand veroorzaken. Laat ze uitgespreid buiten drogen of bewaar ze in water in een afgesloten metalen bak, volgens de aanwijzingen van het product.
Zo blijft de afwerking netjes
Neem behandeld steigerhout regelmatig af met een zachte borstel of licht vochtige doek. Gebruik niet meer water dan nodig en laat natte plekken niet lang op het hout liggen. Agressieve schoonmaakmiddelen en hard schrobben kunnen de afwerking beschadigen.
Bekijk het oppervlak af en toe op slijtplekken, verkleuring en loslatende lagen. Vooral een tafelblad en de randen van een meubel krijgen veel te verduren. Werk beschadigingen bij voordat vocht en vuil diep in het hout trekken.
Hoe vaak onderhoud nodig is, hangt af van het middel en de omstandigheden. Als richtlijn kan kleurloze olie ongeveer jaarlijks onderhoud vragen; bij olie met kleur is dat vaak om de twee tot drie jaar. Een meubel in zon en regen kan eerder aandacht nodig hebben dan een meubel binnen.
Veelgestelde vragen over steigerhout behandelen
Moet je steigerhout altijd behandelen?
Nee. Onbehandeld hout houdt zijn ruwe uiterlijk, maar neemt makkelijker vocht en vuil op. Dat is vooral bij een tafel of ander veelgebruikt oppervlak minder praktisch.
Verandert de kleur door een behandeling?
Dat kan, ook bij een kleurloos product. Olie maakt hout bijvoorbeeld vaak wat warmer of donkerder. De oorspronkelijke kleur en hoe ruw het hout is, beïnvloeden het resultaat. Daarom is een proefvlak nuttig.
Kun je ruw steigerhout glad maken?
Ja, door het te schuren. Daarmee verwijder je splinters en maak je het oppervlak prettiger in gebruik. Hoe meer je schuurt, hoe minder van de ruwe uitstraling overblijft.
Waarom ontstaan er donkere plekken na het behandelen?
Steigerhout neemt een middel niet overal even snel op. Kopse kanten, beschadigingen en ruwe plekken kunnen daardoor donkerder worden. Gelijkmatig werken en overtollig product wegnemen helpt om zichtbare verschillen te beperken.
Laat de behandelde planken volledig drogen voordat je het meubel weer gebruikt. Zo krijgt de afwerking de tijd om uit te harden en voorkom je afdrukken op het steigerhout.