Eikenhout donkerder maken kan met een transparante beits, kleurstof of olie met pigment. De houtnerf blijft dan zichtbaar. Wil je maar een iets warmere kleur, dan kan een kleurloze olie al genoeg zijn. Voor een duidelijk donkerbruine tint geeft een gekleurd product meer invloed op het resultaat.
De uiteindelijke kleur hangt af van het hout, de bestaande afwerking en het gekozen middel. Maak daarom eerst een proef op een onopvallende plek of op een stukje eiken met dezelfde afwerking.
Waarmee kun je eikenhout donkerder maken?
Welke methode past, hangt vooral af van hoe donker je het hout wilt hebben en hoe zichtbaar de structuur moet blijven.
- Kleurloze olie: maakt licht eiken vaak warmer en wat donkerder, maar geeft meestal geen sterk bruine kleur. De natuurlijke tekening komt duidelijker naar voren.
- Olie met pigment: geeft het hout kleur en laat de nerf zichtbaar. Het resultaat is vaak zacht en natuurlijk, maar de kleur kan per plek verschillen door de opname van het hout.
- Transparante beits: is geschikt als je een duidelijkere bruine of donkere tint wilt. De kleur blijft deels doorzichtig, al kunnen de poriën van eiken extra donker worden.
- Houtkleurstof: geeft kleur aan het hout zonder de tekening helemaal te verbergen. Een kleurstof biedt veel keuze in tinten, maar vraagt om een gelijkmatige verwerking. Vaak is daarna nog een beschermende afwerking nodig.
Een donkere kleur betekent niet automatisch dat het oppervlak ook tegen vocht en slijtage beschermd is. Bij een eettafel is een geschikte beschermlaag daarom belangrijk. Kies een afwerking die samengaat met het kleurmiddel.
Eikenhout donkerder maken in stappen
Dit stappenplan is bedoeld voor een eiken oppervlak waarop het kleurmiddel in het hout moet trekken, zoals bij een olie met pigment of een houtkleurstof.
- Bekijk de bestaande laag. Op onbehandeld hout kan het middel intrekken. Een gesloten laklaag houdt dat tegen en moet eerst worden verwijderd. Ook oude olie of was kan de opname ongelijk maken.
- Schuur gelijkmatig. Schuur in de richting van de houtnerf en maak het oppervlak stofvrij. Schuur bij eikenfineer voorzichtig: de bovenste laag is dun en je kunt erdoorheen schuren.
- Maak een proefvlak. Breng het middel aan onderop het meubel of op een los proefstuk. Laat het drogen en beoordeel de kleur in het licht van de kamer. Probeer ook de beschermlaag op het proefstuk, want die kan de tint veranderen.
- Breng de kleur aan. Werk gelijkmatig met de nerf mee en behandel een volledig vlak achter elkaar. Volg voor de hoeveelheid, inwerktijd en het verwijderen van overtollig product de aanwijzingen op de verpakking.
- Beoordeel het droge resultaat. Een nat oppervlak lijkt vaak donkerder dan het droge hout. Is de kleur nog te licht, kijk dan eerst op je proefstuk of een extra laag van jouw product de tint verder verdiept.
Zo voorkom je een vlekkerige donkere kleur
Eiken neemt kleur niet overal even sterk op. Vooral rond kopse kanten, naden en poriën kunnen donkere plekken ontstaan. Gelijkmatig schuren helpt, net als het aanbrengen van een dunne laag. Veeg bij een product dat je moet afnemen het overtollige middel gelijkmatig weg, ook langs de randen.
Heeft je tafel nog een oude afwerking die niet overal even goed is verwijderd? Dan kan de nieuwe kleur op sommige plekken lichter uitvallen. Zie je dat al op het proefvlak, maak het oppervlak dan eerst gelijkmatig voordat je het hele blad kleurt.
Gebruik je olie, leg gebruikte doeken dan niet op een hoop: ze kunnen door broei vlam vatten. Maak ze nat en bewaar ze in een afgesloten metalen bak, of volg de veiligheidsinstructies van het product.
Begin liever met een lichtere tint dan met bijna zwart. Donkerder maken kan vaak nog; een te donkere kleur uit de poriën van eiken verwijderen is een stuk lastiger.