Een zwarte kamerplant bestaat in de strikte zin niet: echte zwarte planten zijn zeldzaam in de natuur. Wat je in de winkel koopt, is bijna altijd een plant met dieppaarse, bordeauxrode of donkergroene bladeren die in bepaald licht bijna zwart lijken. Dat diepe kleureffect maakt ze populair als eyecatcher in een modern of minimalistisch interieur.
De donkere kleur in bladeren wordt veroorzaakt door een hoge concentratie anthocyanen, de pigmenten die ook in blauwe bessen en rode kool zitten. Planten maken die pigmenten als bescherming tegen felle zon of om insecten te weren. Voor jou als planteneigenaar betekent dit: veel van deze “zwarte” soorten houden van licht, maar niet van felle, directe middagzon.
De populairste zwarte kamerplanten op een rij
Hieronder staan de soorten die je het vaakst tegenkomt en die echt een donker, bijna zwart uiterlijk hebben.
- Alocasia ‘Black Velvet’: compacte plant met fluwelige, donkergrijze tot bijna zwarte bladeren en opvallend witte nerven. Houdt van indirect licht en hoge luchtvochtigheid. Niet geschikt voor droge woonkamers zonder extra bevochtiging.
- Zamioculcas ‘Raven’ (zwarte ZZ-plant): jonge blaadjes komen groen tevoorschijn en kleuren daarna bijna zwart uit. Extreem makkelijk: verdraagt schaduw en vergeetachtige giters goed. Een goede keuze voor beginners.
- Colocasia esculenta ‘Black Magic’: grote, hartvormige bladeren in een diepe auberginekleur. Wil het liefst een vochtige grond en een lichte plek. Groeit fors, dus je hebt er ruimte voor nodig.
- Echeveria ‘Black Prince’: een vetplant (succulent) met rozet-vorm en donkerbruine tot zwarte bladpunten. Heeft heel weinig water nodig en houdt van een zonnige vensterbank.
- Ophiopogon planiscapus ‘Nigrescens’ (zwart leliegras): een van de weinige planten met bladeren die echt bijna volledig zwart zijn. Langzame groeier, maar winterhard en daardoor ook buiten toepasbaar.
- Viola ‘Black Magic’ en andere donkere viooltjes: technisch gezien tuinplanten, maar kort bruikbaar als kamerplant. Goedkoop en makkelijk verkrijgbaar.
Verzorging van een zwarte kamerplant
De verzorging verschilt per soort, maar er zijn een paar dingen die voor de meeste donkere kamerplanten gelden. Hoe donkerder je wil dat de bladkleur blijft, hoe meer licht de plant nodig heeft. Bij te weinig licht kleuren veel “zwarte” soorten terug naar groen, omdat ze meer bladgroen (chlorofyl) aanmaken om toch genoeg zonlicht op te vangen. Zet ze dus niet achterin een donkere kamer.
Watergift is de meest gemaakte fout. Veel donkere planten zoals de ZZ-plant en de Echeveria ‘Black Prince’ slaan water op in hun bladeren of wortelstokken. Te veel water geeft wortelrot, wat zichtbaar wordt als slappe, bruine bladeren. Controleer altijd eerst of de bovenste laag aarde droog is voor je giet. Bij tropische soorten zoals de Alocasia is juist de luchtvochtigheid het knelpunt: sproei regelmatig of zet de pot op een schoteltje met keien en water.
Zwarte beestjes op je kamerplant: wat is het en wat doe je eraan?
Zie je kleine zwarte beestjes in of bij je kamerplant? Dat zijn in de meeste gevallen rouwvliegjes of bladluizen. Rouwvliegjes (ook wel fungus gnats) zijn kleine, donkere vliegjes die in de aarde leven en eitjes leggen in vochtige potgrond. Ze zijn zelf nauwelijks schadelijk, maar de larven vreten aan wortels, wat jonge planten kan beschadigen. Je herkent ze doordat ze traag rondvliegen vlak boven de pot.
Bladluizen zijn iets groter en hechten zich aan bladeren en stengels om sap te zuigen. Ze laten een kleverig laagje achter (honingdauw) en kunnen planten verzwakken. Bij zwarte kamerplanten zie je ze soms minder snel omdat ze wegsmelten tegen het donkere blad, dus controleer ook de onderkant van bladeren.
Wat helpt tegen rouwvliegjes:
- Laat de bovenste 2 à 3 centimeter aarde goed uitdrogen voor je opnieuw giet. De larven overleven niet in droge grond.
- Leg gele lijmstickers bij de pot. Die vangen volwassen vliegjes voordat ze nieuwe eitjes leggen.
- Gebruik aaltjes (nematoden) die je door het gietwater mengt. Die zijn biologisch en vreten de larven op.
Wat helpt tegen bladluizen:
- Spoel de plant af onder lauw water.
- Wrijf de aangetaste plekken schoon met een doekje gedrenkt in groene zeep opgelost in water (1 theelepel op 1 liter water).
- Herhaal dit wekelijks tot de luizen weg zijn.
Waar koop je een zwarte kamerplant?
De meest gangbare soorten zoals de ZZ-plant ‘Raven’ en de Echeveria ‘Black Prince’ vind je bij tuincentra en soms bij grote supermarkten. Specifiekere soorten zoals de Alocasia ‘Black Velvet’ of het zwarte leliegras zijn vaker te vinden bij gespecialiseerde kwekerijen of webshops. Prijzen lopen sterk uiteen: een kleine ZZ-plant ‘Raven’ kost naar schatting rond de 10 à 15 euro in 2025, terwijl een grotere Colocasia richting de 25 tot 40 euro kan gaan.
Let bij aankoop op stevige, onbeschadigde bladeren en controleer meteen of er kleine beestjes op de aarde of bladonderkanten zitten. Zet een nieuwe plant altijd eerst een week apart van je andere planten, zodat je eventuele ongewenste gasten niet verspreidt. Met de juiste plek en een beetje aandacht voor watergift houdt een zwarte kamerplant jarenlang zijn opvallende uitstraling.