Portretfotografie is een van de meest populaire vormen van fotografie ter wereld. Bijna iedereen maakt wel eens een foto van een persoon, of dat nu een vriend is op een feestje of een onbekende op straat. Toch is er een groot verschil tussen een gewone foto van iemand en een portret dat echt iets zegt. Een sterk portret laat zien wie iemand is, niet alleen hoe iemand eruitziet. Dat vraagt wat kennis, een beetje oefening en aandacht voor details die je misschien nog niet eerder overwoog.
De juiste lens en afstand maken het verschil
De keuze van je lens heeft grote invloed op het eindresultaat. Een brandpuntsafstand tussen de 50 en 135 mm werkt het beste voor het fotograferen van mensen. Met een langere brandpuntsafstand, zoals 85 of 105 mm, zorg je voor een prettige compressie in het beeld. Dat betekent dat de achtergrond dichter bij de persoon lijkt te staan, wat het geheel rustiger maakt. Bovendien staat iemand er met zo’n lens natuurlijker op dan wanneer je dicht bij iemand staat met een groothoeklens. Een groothoeklens vervormt namelijk de gezichtskenmerken, en dat wil je bij portretten bijna nooit. Houd de camera op ooghoogte van de persoon, tenzij je bewust voor een ander perspectief kiest.
Licht is de basis van een goed portret
Fotograferen in direct zonlicht klinkt logisch, maar het geeft harde schaduwen op het gezicht en laat mensen snel knijpen met hun ogen. Het zacht licht van vroeg in de ochtend of laat in de middag is veel aangenamer. Op bewolkte dagen verspreidt de lucht het licht als een grote, zachte lichtbron. Dat is bijna perfect voor gezichtsfoto’s. Wanneer je buiten fotografeert op een zonnige dag, zoek dan de schaduw op. Sta je binnen, dan werkt natuurlijk raamlicht uitstekend. Zet je onderwerp schuin ten opzichte van het raam, zodat het licht langs het gezicht valt. Dat geeft diepte en maakt het gezicht driedimensionaal.
Scherptediepte en achtergrond bepalen de sfeer
Een onscherpe achtergrond trekt de aandacht direct naar de persoon op de foto. Dit effect heet bokeh en ontstaat door te fotograferen met een groot diafragma, zoals f/1.8 of f/2.8. Hoe groter het diafragma, hoe kleiner het getal en hoe onscherper de achtergrond wordt. Let er wel op dat je de ogen scherp houdt, want dat is waar de kijker als eerste naar kijkt. Als de ogen onscherp zijn, voelt de hele foto wazig aan, ook als de rest technisch klopt. Kies ook een achtergrond die niet te druk is. Een effen muur, bladeren of een rustige straat werken beter dan een rommelige ruimte die afleidt van het gezicht.
De verbinding met je onderwerp bepaalt de uitdrukking
Techniek is slechts een deel van het verhaal. Het allerbelangrijkste bij het fotograferen van mensen is de sfeer tijdens de shoot. Iemand die gespannen is, ziet er op de foto ook gespannen uit. Praat met je onderwerp, maak een grapje, geef tussendoor wat terugkoppeling over hoe de foto’s eruitzien. Mensen ontspannen als ze weten dat het goed gaat. Laat iemand bewegen, iets vasthouden of even wegkijken van de camera. Die ene moment dat iemand lacht om iets wat je zegt, of net wegkijkt en dan terugkijkt, levert vaak de mooiste beelden op. Een echte uitdrukking is altijd sterker dan een geforceerde pose. Geef mensen de ruimte om zichzelf te zijn.
Veelgestelde vragen over portretfotografie
Welk diafragma gebruik je het beste voor een portret?
Voor een portret werkt een groot diafragma, zoals f/1.8 tot f/2.8, goed. Hiermee krijg je een onscherpe achtergrond en blijft de persoon scherp. Let er altijd op dat de ogen in het scherpe gedeelte van het beeld vallen.
Hoe zorg je ervoor dat iemand er ontspannen uitziet op de foto?
Iemand er ontspannen uit laten zien begint bij een prettige sfeer tijdens de shoot. Praat veel met je onderwerp, leg uit wat je gaat doen en toon tussendoor de beelden. Geef mensen de vrijheid om te bewegen en vraag niet alleen om te poseren.
Kun je ook goede portretten maken met een smartphone?
Ja, ook met een smartphone maak je mooie portretten. Gebruik de portretmodus als je telefoon die heeft, zoek zacht licht op en let op een rustige achtergrond. De afstand tot je onderwerp en de lichtomstandigheden zijn net zo belangrijk als het apparaat dat je gebruikt.
Op welk moment van de dag is het licht het beste voor buiten fotograferen?
Het licht is het zachtst en warmst in de eerste uren na zonsopgang en de laatste uren voor zonsondergang. Fotografen noemen dit het gouden uur. Het licht valt dan laag in en geeft een warme gloed over het gezicht, wat de meeste mensen goed staat.