De calathea is een populaire kamerplant die opvalt door zijn prachtig gekleurde en gevlekte bladeren. Hij komt van nature voor in de oerwouden van Zuid-Amerika en het Amazonegebied, waar hij in de schaduw van grote bomen groeit. Dat zegt meteen veel over hoe je de plant thuis het beste verzorgt: denk aan weinig direct zonlicht, warmte en vochtige lucht.
De calathea behoort tot de familie van de Marantaceae. Wat de plant extra bijzonder maakt, is dat hij zijn bladeren ’s avonds oprolt of omhoogvouwt en overdag weer opent. Dit gedrag noemen plantenliefhebbers wel “bidden”, vandaar de bijnaam “gebedplant”. Als kamerplant is hij geliefd om zijn decoratieve uiterlijk, maar hij vraagt wel wat meer aandacht dan een doorsnee plant.
De juiste plek voor je calathea kamerplant
Zet de calathea op een plek met indirect licht. Direct zonlicht verbrandt de bladeren en vervaagt de mooie kleurtekening. Een plek vlak naast een raam op het noorden of oosten werkt goed, of iets verder van een raam op het zuiden of westen. Ook in een wat donkerdere kamer doet de calathea het redelijk, al groeit hij dan langzamer.
De ideale temperatuur ligt tussen de 16 en 27 graden Celsius. De plant houdt niet van kou en tocht. Zet hem dus niet vlak bij een open raam in de winter of in de buurt van een airco. Temperaturen onder de 15 graden zijn te koud en beschadigen de plant.
Water geven: de grootste valkuil
Te veel of te weinig water is de meest voorkomende fout bij de calathea. De grond mag licht vochtig blijven, maar nooit kletsnat. Geef water als de bovenste centimeter van de potgrond droog aanvoelt. Laat de pot nooit in een schoteltje met water staan, want dat leidt snel tot wortelrot.
Kraanwater kan een probleem zijn. Calathea’s zijn gevoelig voor kalk en fluoride, stoffen die in veel kraanwater zitten. Gebruik bij voorkeur regenwater, gefilterd water of gedestilleerd water. Heb je alleen kraanwater? Laat het dan een nacht in een open kan staan, zodat een deel van de chloor verdampt. Dat helpt al enigszins.
Luchtvochtigheid: belangrijk voor gezonde bladeren
Calathea’s houden van vochtige lucht, vergelijkbaar met hun natuurlijke omgeving in het regenwoud. In een droge kamer, zeker in de winter als de verwarming aan staat, krijgen de bladranden snel bruine puntjes of krullen de bladeren op. Dat is een signaal dat de luchtvochtigheid te laag is.
Praktische oplossingen om de luchtvochtigheid te verhogen:
- Zet een schaaltje water naast de plant of op de verwarming.
- Gebruik een luchtbevochtiger in de kamer.
- Groepeer meerdere planten bij elkaar (ze verhogen samen de luchtvochtigheid).
- Sproei de bladeren af en toe met lauw water, maar niet te vaak, want dat kan schimmel bevorderen.
Een luchtvochtigheid van 50 tot 60 procent is ideaal. In de gemiddelde woonkamer ligt dat in de winter vaak lager, rond de 30 tot 40 procent. Een goedkope hygrometer (vochtmeter) geeft je snel inzicht in de situatie.
Krullende bladeren: wat betekent dat?
Krullende bladeren zijn het meest voorkomende probleem bij de calathea als kamerplant. De oorzaak verschilt per situatie. Als de bladeren naar binnen krullen, heeft de plant meestal te weinig water gekregen of staat hij op een te droge plek. Krullen de bladeren naar buiten, dan kan het juist te koud zijn of te vochtig.
Controleer bij krullende bladeren altijd drie dingen: de vochtigheid van de grond, de luchtvochtigheid in de kamer en de temperatuur. Pas je verzorging aan op basis van wat je vindt, en geef de plant een paar weken de tijd om te herstellen. Nieuwe bladeren die netjes uitrollen, zijn een goed teken.
Voeden en verpotten
Tijdens het groeiseizoen, van april tot september, kun je de calathea eens per twee weken voeden met een vloeibare plantenvoeding. Gebruik een halve dosis van wat op de verpakking staat. In de herfst en winter geef je geen voeding, want de plant groeit dan nauwelijks.
Verpot de calathea eens in de twee jaar, of zodra de wortels uit de pot steken. Kies een pot die maar een klein beetje groter is dan de vorige, anders houdt de grond te veel vocht vast. Gebruik een luchtige potgrond, eventueel aangevuld met perliet of boomschors voor betere drainage.
Veelgestelde vragen over de calathea
Waarom worden de bladeren van mijn calathea bruin?
Bruine punten of randen komen bijna altijd door te droge lucht, kalkrijk kraanwater of te veel direct zonlicht. Bruine vlekken midden op het blad kunnen wijzen op wortelrot of een schimmelinfectie.
Is de calathea giftig voor huisdieren?
Nee, de calathea is niet giftig voor katten, honden of mensen. Dat maakt hem een veilige keuze in een huishouden met huisdieren of kinderen.
Waarom rolt mijn calathea zijn bladeren op ’s avonds?
Dat is normaal gedrag. De plant reageert op licht en vouwt zijn bladeren op als het donker wordt. Dit wordt nyctinastie genoemd en is een teken dat de plant gezond is.
Hoeveel licht heeft een calathea nodig?
Indirect, gefilterd licht is het beste. Nooit vol in de zon. Een lichte kamer zonder direct zonlicht is ideaal.
De calathea vraagt als kamerplant iets meer zorg dan een cactus of een pothos, maar met de juiste plek, schoon water en genoeg luchtvochtigheid groeit hij goed en blijft hij zijn prachtige bladpatronen tonen. Wie eenmaal door de beginperiode is, merkt dat de routine snel vanzelf gaat.